Günün Haberleri Giriş Sayfam Yap Favorilere Ekle Künye İletişim Son Dakika Ekle RSS
 
 
     
 
 
  • Dolar
    6,0526
  • Euro
    6,7585
  • Altın
    247,9200
  • Bist-100
    85.309,5800
 

ANKARA

13/26 °C
GÜNDEM SİYASET DÜNYA EKONOMİ KÜLTÜR & SANAT MAGAZİN SPOR TÜMÜ
  Karadeniz'de PKK'ya darbe  
 
  Niki Lauda hayatını kaybetti  
 
  Ömür boyu hapis alacak  
 
  Başkentte Pink Martini rüzgarı  
 
  Etkisi sürecek  
 
  Hedefler vuruldu  
Van’ın asırlık tramvay hayali
Van’ın asırlık tramvay hayali
 
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Abdulaziz Kardaş, Osmanlı mirasına sahip çıkılması gerektiğini belirterek, Marmaray gibi Vanray’ın da hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.
 
19 Ekim 2017 Perşembe - 10:53

Van’ın Osmanlı Devleti dönemindeki konumuyla ilgili önemli araştırmalar yapan YYÜ Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Abdulaziz Kardaş, 1909-1910 yıllarında Osmanlı Devleti'nin Van için oluşturduğu tramvay projesinin hayata geçilmesi gerektiğini belirtti.

Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Kardaş, Van’ın Osmanlı döneminde zengin yer altı kaynaklarıyla dikkatleri üzerine çeken bir kent olduğunu ifade etti. Osmanlı Devleti'nin Van’da yaptığı çalışmalar ile 20’ye yakın önemli maden çeşidine rastlandığını belirten Kardaş, bunların başında petrol ve kömür madenleri geldiğini bildirdi.

Van’daki yer altı kaynaklarının işletilmesiyle ilgili Osmanlı’nın önemli çalışmalarından bahseden Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Kardaş, “Osmanlı Devleti’nin II. Abdülhamid döneminde Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki madenlerin işletilmesiyle ilgili yoğun çalışmalar yapmıştı. Bursa’da bulunan maden mühendisi Abdullah Kazım Efendi’yi Van’a gönderiyor ve burada 6 ay buyunca incelemeler yapıyor. Abdullah Kazım yaptığı incelemeler sonucunda bulunan 20’ye yakın maden çeşidi listeler halinde İstanbul’a gönderiliyor. Özellikle listede yer alan kömür ve petrol madenleri önemli bir yer almaktaydı” dedi.

“Van’da önemli ölçüde madenler çıkarılmıştı”

1915 yılında Van’ı işgal eden Rusların 1918 yılında şehirdeki petrollerin işletilmesiyle ilgili galeriler yaptırarak petrol çıkardığını söyleyen Kardaş, “Daha sonraki yıllarda özellikle Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na girmesiyle birlikte buradaki madenlerin varlığı bilinmekteydi. Önemli ölçüde de madenler çıkarılmıştı ama 1914 yılında Osmanlı Devleti’nin savaşa girmesiyle birlikte maden ile ilgili çalışmalarda bir aksama olmuştu. Ruslar 1915 yılında Van’ı işgal ettikleri ve 1918’de ellerinde bulundurdukları dönemde Van’daki petrolleri işletmek amacıyla galeriler yaparak buradaki petrolleri çıkarmışlardı. Özellikle Kürzot, Beşparmak, Hareşit ve Amik köylerinde bulunan petrol madenini işletmişlerdi” diye konuştu.

“Ruslar, Van’dan çıkardıkları mazot ile askeri araçların yakıt ihtiyacını karşıladı”

Rusların 3 yıl botunca Van’dan çıkardıkları mazot ile askeri araçlarının yakıt ihtiyacını karşıladıklarını dile getiren Kardaş, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Aynı zamanda Ruslar, Van çevresini işgalleri altında tutukları sırada 3 yıl boyunca buradan çıkardıkları mazot ile askeri araçlarının yakıt ihtiyaçlarını önemli bir kısmını karşılamışlardı. Bu durum İkinci Dünya Savaşı'na kadar devam ediyor. İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye savaşa girmemekle birlikte yakıt ihtiyacının bir bölümünü Van ve çevresinde çıkarılan petrollerden temin etmek amacıyla Genelkurmay Başkanlığı buraya uzmanlar göndererek incelemeler yaptırıyor. Bu durum Demokrat Parti iktidarına kadar devam ediyor. 1953-1954 yılına kadar buradaki kuyulardan petrol üretiliyor ama daha sonra kaya yapısının uygun olmadığı gerekçe gösterilerek buradaki petrol üretiminden vazgeçiyorlar. Günümüzde buradaki kuyular atıl durumundadır ama köylüler kendi imkanları ölçüsünde sızıntıyı kullanarak neft dediğimiz yakıtı üretiyorlar.”

“Çıkarılan kömür Osmanlı’nın dikkatini çekti”

Van’ın Gürpınar ilçesine bağlı Şahmanis Mahallesi’nde çıkarılan kömürün Osmanlı Devleti’nin dikkatini çektiği gibi, Cumhuriyet Hükümeti’nin de dikkatini çektiğini sözlerine ekleyen Kardaş, “Kömürün macerası daha farklıdır. Özellikle Gürpınar’ın Şahmanis köyünden çıkarılan kömür Osmanlı Devleti’nin dikkatini çektiği gibi Cumhuriyetin ilanıyla birlikte Cumhuriyet Hükümetinin de dikkatini çekmiştir. Burada Şahmanis kömürlerinin üretilmesi için onlarca uzman gönderiliyor ve burada Şahmanis kömürleri işletme şirketi kuruluyor. 1950’li yılara kadar şirketteki çalışmalar devam ediyor. Van’daki bu Şahmanis kömürlerinin işletilmesi 1980’li yıllara kadar devam etmiştir. Arşiv belgelerinde rastladığımız kadarıyla bu kömürleri en son işleten şirket Kartal Şahmanis Linyitleri İşletme Ltd. Şti adıyla varlığını devam ettirmişti. Günümüzde buradaki kömür çalışmaları da maalesef atıl durumdadır” şeklinde konuştu.

“Osmanlılar 1909 yılında tramvay projesini hayata geçirmeye çalışıyor”

Osmanlı Devleti'nin 70 bin nüfusa sahip Van için tramvay projesini hayata geçirmeye çalıştığına dikkat çeken Kardaş, “Bu önemli projelerden bir tanesi de hafif raylı ve ya tramvay dediğimiz sistemdir. Baktığımız zaman Osmanlı Devleti’nin 1909-1910’lu yıllarındaki Van nüfusu 70 bin civarındayken bunu düşünmüştü. Bugün Van’ın nüfus bir milyonun üzerindedir. Dolayısıyla o gün ile bugünü kıyasladığımızda Osmanlı devletinde 70 bin nüfuslu bir şehirken, 1909’da bir tramvay projesini hayata geçirmeye çalışıyor” diye belirtti.

“Marmaray gibi Vanray da hayata geçirilebilir”

Ermeni isyanı ile birlikte Osmanlı Devleti’nin yapmayı planladığı ve krokisini çizdiği Van’daki tramvay sistemini hayata geçiremediğini belirten Kardaş, günümüzdeki teknolojiyle Marmaray gibi ‘Vanray’ın da hayata geçirilebileceğini kaydetti. Kardaş, “Bu tramvay elektrikle çalışacaktı. Elektriğin temini için de Bendimahi ve Engil çaylarından elektrik üreterek şehre verilecekti ve bu şekilde şehrin büyük bir kısmı elektrik ihtiyacı karşılanacaktı. Osmanlı Devleti bu alana çok önem vermişti ve yolculardan alınacak para miktarı dahi hesaplanmıştı. Balkan Savaşlarının patlak vermesi, ardından Birinci Dünya Savaşı, Ermeni isyanı ile birlikte Osmanlı Devleti’nin yapmayı planladığı, krokisini çizdiği Van’daki tramvay sistemi ve elektrikle aydınlatılma sistemleri hayata geçirilememiştir. Günümüzdeki ve ya devletimizin imkanları bunu yapmaya muktedirdir. Yeter ki bu konuda bir bilinç oluşturulsun ve Osmanlı mirasına sahip çıkılarak bunu gerçekleştirdiğimiz takdirde Marmaray gibi Vanray da hayata geçirilebilir” ifadelerini kullandı.  İHA


Bu haber 571 defa okunmuştur.

Arkadaşına Gönder   Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
 
 
Sürücü Kursu sınavında değişiklik
 
Balıkçıların umudu çinekop
 
 
Etiketler :
FACEBOOK YORUM Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
YORUMLAR     Onay bekleyen yorum yok.
 

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
 
 
 
   
 
Bu haber henüz yorumlanmamış...

 
DİĞER HABERLER
 
Liderlik mücadelesi başladı
İzmir Doğal Yaşam Parkı’nda yaşayan geyik ailesinde liderlik mücadelesi ...
AP’de Brexit oylaması
AP, Brexit müzakerelerinde gelecekteki ticari ilişkilerin görüşülmemesi tasarısını kabul etti.
Ozan Arif’e dava
Ozan Arif’e hapis cezası istemiyle dava açıldı
Kurbanlık develer satışta
Hayvancılığın önemli merkezlerinden Şanlıurfa'da kurbanlık develer satışa ...
 
 
Akademisyenlere operasyon
Kayseri merkezli 3 ilde düzenlenen operasyonda, ByLock kullandıkları iddiasıyla ...
Pilot, denizi kirleten gemiyi bildirdi
Atatürk Havalimanı'na inen tarifeli uçağın kaptan pilotu, denize sintine ...
Sefer sayıları artıyor
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Arslan, Marmaray’da 17 aydır ...
Seferler başladı
Zonguldak-Düsseldorf uçak seferleri başladı
 
 
Araçlar çukura düştü
Güngören'de kaldırımın çökmesi nedeniyle 5 araçta hasar meydana geldi.
İşte dehşet anları
Metro durağa yaklaşırken raylara atlayan şahıs yaşamını yitirdi.
Kocasakal aday olmayacağını duyurdu
Kocasakal, üç dönemdir yürüttüğü İstanbul Barosu Başkanlığına, bu dönem aday olmayacağını bildirdi.
Üsküdar'da çok sayıda tabanca bulundu
Üsküdar'da toprağa gömülü, kuru sıkı olduğu belirtilen yaklaşık 250 tabanca bulundu.
 
 
  FACEBOOK'TA ARENA
  GÜNÜN MANŞETLERİ
Akarsu'ya FETÖ'den 10 yıl hapis

Akarsu'ya FETÖ'den 10 yıl hapis

  FOTO GALERİ
İşçilerin zorlu mesaisi

İşçilerin zorlu mesaisi

  ÇOK OKUNANLAR
  ÇOK YORUMLANANLAR
  ANKET
     
 
Yargıya güveniyor musunuz?

Evet
Hayır

Sonuçlar Anket arşivi
 
     
 
 
  •Künye
  •İletişim
  •Reklam
  •Sitene EKle
 
 
  •Haber
  •Güncel
  •Gündem
  •Siyaset
  •Dünya
  •Ekonomi
  •Sağlık
  •Kültür & Sanat
  •Magazin
  •Spor
 
 
  •Gündem
  •Sağlık
  •Komedi
  •Ekonomi
  •Yaşam
  •Dünya
  •Bilim ve Teknoloj
  •Kültür Sanat
  •Spor
  •Magazin
 
 
  •Gündem
  •Komedi
  •Bilim ve teknoloji
  •Ekonomi
  •Dünya
  •Yaşam
  •Magazin
  •Kültür sanat
  •Spor
  •Haber